IRIB World Service

پدیده خروج اعتراضی و هماهنگ دیپلمات‌ها از صحن مجمع عمومی ۲۰۲۶ سازمان ملل متحد هم‌زمان با حضور بنیامین نتانیاهو پشت تریبون، به‌سرعت به کانون توجه رسانه‌های بین‌المللی بدل شد، اما نقطه‌عطف این رویداد سیاسی با ورود و به‌دست‌گرفتن ابتکار عمل توسط شبکه پرس ‌تی‌وی رقم خورد.

به گزارش روابط عمومی معاونت برون مرزی رسانه ملی، این شبکه بین‌المللی با تولید ویدئویی نمادین بر بستر هوش مصنوعی و انتشار گسترده آن، توانست معادلات توجه در فضای مجازی را دگرگون کند و صدها میلیون بیننده را در سراسر جهان به تماشای خوانش متفاوتی از این واقعه بنشاند.

در فریم‌های محوری این اثر، چهره‌هایی چون ماکان نصیری، کودک هفت‌ساله شهید در حمله هوایی به مدرسه شجره طیبه میناب، در کنار دیگر کودکان شهید از گستره محور مقاومت از غزه و لبنان تا شهرهای مختلف ایران به‌تصویر کشیده شدند. این کودکان با دستانی کوچک، دست دیپلمات‌های حاضر در صحن را می‌فشارند و آنان را به برخاستن و ترک تالار فرامی‌خوانند و هم‌نشینی معصومانه‌ تصویرشان کنار رهبران جهان، استعاره‌ای بصری خلق می‌کند که سکوت و لبخند کودکان را به رساترین پاسخ در برابر خشونت جنگ‌طلبان تبدیل ساخت. واکنش‌های گسترده شخصیت‌های بین‌المللی و کاربران شبکه‌های اجتماعی گواهی می‌دهد که این اثر نه یک ویدئوی تولیدی ساده، بلکه یک کیفرخواست اخلاقی قاطع علیه حامیان ماشین جنگی آمریکا و رژیم صهیونیستی و بازنمایی شفاف از مظلومیت کودکان شهید است.

در زیست‌بوم نوین ارتباطی که به تعبیر نظریه‌پردازان، صحنه جنگ روایت‌ها و منازعه بر سر تسخیر ادراک مخاطب است، دسترسی صرف به واقعیت کفایت نمی‌کند، بلکه چگونگی بازنمایی و قاب‌بندی رویدادهاست که رفتار سیاسی را رقم می‌زند. آنچه بازتولید این رخداد توسط پرس ‌تی‌وی را از یک گزارش روتین خبری به یک پدیده رسانه‌ای با بازتاب چندصدمیلیونی و حتی آنچنان‌که کاربران توصیف می‌کنند، «میلیاردی» بدل کرد، عبور هوشمندانه از لایه خبر محض و ورود به لایه روایتگری راهبردی چندبعدی است.

شکستن هژمونی انحصار تصویر

این اثر واجد سه مؤلفه بنیادین است: نخست، انتقال از بازنمایی روزنامه‌نگارانه به نمادسازی انسان‌مدارانه. تصویرسازی هوش مصنوعی از کودکان شهید، از قربانیان مظلوم در ایران تا شهدای غزه، لبنان و یمن، کارکرد اثر را از یک دستورکار سیاسی خشک به ترازویی برای وجدان جهانی ارتقا داد. در اینجا، تقابل لبخند معصومانه کودکانه با خشونت سازمان‌یافته، سپر انکار روانی را در هم می‌شکند.

 دوم، تلفیق هم‌گرایی فناورانه با هوش عاطفی؛ برخلاف غرب که هوش مصنوعی را به ابزاری برای سرگرمی یا فریب فروکاسته، پرس ‌تی‌وی نشان داد فناوری زمانی به اوج اثربخشی می‌رسد که در خدمت بازیابی حقایق تاریخی باشد.

 سوم، شکستن هژمونی انحصار تصویر؛ بازتاب گسترده این اثر ثابت کرد که در دوران تفوق شبکه‌های اجتماعی، انحصار خبرگزاری‌های سنتی در تعریف اولویت‌های ذهنی جهان دچار شکست ساختاری شده است؛ مشروط بر آنکه رسانه‌های جریان مقاومت پیام محلی را به زبانی جهان‌شمول و زیبایی‌شناختی بازآفرینی کنند.

ایجاد موجی احساسی و ضداستکباری در سطح بین‌المللی

واکنش‌های فضای مجازی به این ایده نمادین، موجی احساسی و ضداستکباری در سطح بین‌المللی ایجاد کرد. میک والاس، سیاستمدار ایرلندی، با بازنشر ویدئو در شبکه X، به بی‌عملی دولت‌های غربی حمله کرد و پرسید: «اسرائیل ده‌ها هزار کودک را در فلسطین عامدانه کشت، اما هنوز کشورهایی هستند که فکر می‌کنند تجارت با آن‌ها بلامانع است! چه بلایی بر سر انسانیت ما آمده است؟» رافائل آرایا مسری، از رهبران فلسطینی آمریکای لاتین، نیز این ویدئو را روایتی عمیق و متفاوت توصیف کرد که پیوند میان فناوری و احساس، آن را به اثری وایرال با میلیون‌ها بازدید بدل کرده است.

تیم اندرسون، تحلیلگر سیاسی استرالیایی، این اثر را نمادی از کودکان شهید دانست که دیپلمات‌ها را به پشت‌کردن به رهبر صهیونیست وامی‌دارند. چتینر چتین، روزنامه‌نگار ترکیه، نیز نوشت: «دستان درازشده یک کودک، وجدان جهان را لمس کرد. جنگ‌ها توسط بزرگسالان تصمیم‌گیری می‌شوند، اما سنگین‌ترین تاوان را کودکان می‌پردازند.»

همچنین علی حسن مراد، با اشاره به صندلی‌های دیپلمات‌های باقی‌مانده در سالن نوشت: «پذیرش کشتار کودکی را نمی‌توان از نشستن و گوش دادن به قاتل او تفکیک کرد.» لو استول، فعال ساکن ژاپن، نیز با ابراز شرمندگی از سکوت دولت ژاپن، به تأثیر عاطفی تصاویر اشاره کرد و گفت: «وقتی تصویر هند رجب و کودکان شهید را دیدم، اشک در چشمانم حلقه زد.»

محورهای اصلی بازخورد در میان کاربران در سکوهای مختلف، استفاده از نمادهایی نظیر هند رجب و ماکان نصیری بود. بسیاری از کاربران، به‌ویژه در غرب، نوشتند که دیدن این کودکان که دست نمایندگان را می‌گیرند، واقعیت نسل‌کشی را در مقیاسی جهانی زنده کرده است. بخش دیگری از کاربران با کنایه به صندلی‌های خالی سالن، نوشتند: «کودکان مظلوم سالن را برای نتانیاهو خالی کردند تا او با پژواک حقیقت تنها بماند.» همچنین کاربرد انسانی هوش مصنوعی به عنوان صدایی برای بی‌صدایان، پربسامدترین نکته در میان فعالان رسانه‌ای بود.

عبور از مرز یک میلیارد بازدید

شبکه حقوق بشر برای فلسطین به عبور این ویدئو از مرز یک میلیارد بازدید اشاره کرد. نادیا، فعال رسانه‌ای، نوشت: «وقتی کلمات از توصیف تراژدی غزه ناتوان‌اند، تصاویر خود گویای همه‌چیز هستند.» حتی واکنش‌های منفی و عصبانیت صفحات نزدیک به تل‌آویو که این اثر را «جنگ شناختی» نامیدند، خود نشان‌دهنده عمق نفوذ این ویدئو در رسوخ به سپر رسانه‌ای غرب و غلبه بر روایت رسمی آن‌ها بود. فای نومادی، دیگر فعال رسانه‌ای نیز با واکنش مثبت به این ویدئو از اینکه خروج هیئت اندونزیایی از جلسه در این اثر انعکاس پیدا کرده، تشکر کرده است.

بازتاب عاطفی این نماهنگ از موانع زبانی و جغرافیایی گذشت، به‌طوری که کاربران از اندونزی تا برزیل آن را اثری فوق‌العاده و پیامی‌بی‌نظیر توصیف کردند. ویدئوی اثرگذار کودکان شهید در سازمان ملل، به آنتن شبکه‌های مختلف عربی، اردوزبان و بین‌المللی نیز راه یافت؛ رویدادی که با بازنشر میلیونی کاربران با ملیت‌ها، زبان‌ها و گرایش‌های گوناگون در شبکه‌های اجتماعی همراه شد و این ویدئو را به نمادی جهانی و فراگیر در برابر سکوت رسانه‌های جریان اصلی بدل ساخت، تاآنجاکه این ابتکار پرس ‌تی‌وی همچون دیگر ابتکارات گروه‌های خلاق حاضر در فضای مجازی که در راستای حمایت از مقاومت کار می‌کنند، اثبات کرد هوش مصنوعی در دستان رسانه‌ای با پشتوانه معنایی عمیق، پیشران یک دگردیسی معرفتی در مدیریت افکارعمومی جهان است و می‌تواند دیپلماسی عمومی را با ابزارهای نوین به خدمت عدالت درآورد.

سندی ماندگار از روایتگری نوین در عصر نبرد روایت‌ها

اکنون این ویدئو فراتر از یک محصول هنری، به سندی ماندگار از روایتگری نوین در عصر نبرد روایت‌ها تبدیل شده است که ثابت می‌کند پیامی‌با اصالت انسانی، مرزهای جغرافیایی و سانسورهای رسمی را درمی‌نوردد و در قلب جوامع جهانی جای می‌گیرد. قدرت اثرگذاری این ویدئو نشان داد که چگونه یک تصویر هوشمندانه می‌تواند بیش از هزاران بیانیه سیاسی، وجدان‌های خفته را بیدار کند و در برابر ماشین تبلیغاتی حامی جنگ‌طلبان، سدی مستحکم از واقعیت و احساس بنا کند. این یک پیروزی راهبردی در عرصه جنگ شناختی بود که نشان داد چگونه هوش مصنوعی می‌تواند به‌مثابه ابزاری برای بازپس‌گیری حقیقت عمل کند.